Beeldbank Historische Vereniging Nijeveen
 → 
 →  [Foto nr. 0378]
 

 
 

 

 
 
 

 

Uitgebreid zoeken

Foto nr. : 0378
 
Titel : Kolderveen 24, museumboerderij.
Plaats/dorp : Nijeveen
Locatie : Kolderveen 24
Datering : Ca. 2020
Bijzonderheden : 0378
Deze geschiedenis is geschreven door Pauline Kastelijn. Samen met haar partner Frans ter Schure, eigenaar en bewoners van het pand.
Pauline heeft een boek geschreven in de vorm van een familieroman genaamd
´Het leven is als een gedachte´.
Meer dan driehonderd lentes op Kolderveen.
Helaas mocht Pauline wegens overlijden de presentatie van haar boek niet meer mee maken.

Geschiedenis Boerderij Kolderveen (KV) 24:

De 17e eeuw, de Gouden Eeuw; de tijd van Michiel de Ruyter, van de VOC, de internationale slavenhandel. Nederland is opgesplitst in de Spaanse Zuidelijke Nederlanden en de Republiek van Noordelijke Zeven Provinciën; de Republiek die vanaf de Vrede van Munster (1648) als zelfstandig land is erkend. In Frankrijk regeert Lodewijk de XIV; in Engeland neemt Willem van Oranje de scepter van James II over, de Glorieuze Revolutie; een moderne liberale staat ziet het eerste levenslicht waarin het beeld van een koning als absoluut heerser plaats maakt voor dat van een volksvertegenwoordiger. De 17e eeuw, ook wel de eeuw van de Rede genoemd. Mensbeelden veranderen, Spinoza die, dwars tegen de theologische opvattingen van zijn tijd in, God en de natuur aan elkaar gelijkstelt. De wetenschap floreert. De tijd van Galileï, van Newton en van Chr.Huygens die het slingeruurwerk en de sterrenkijker ontdekt. Ook de eeuw waarin de eerste polder, de Beemster, met behulp van windmolens werd drooggelegd, waarin de Amsterdamse grachtengordel werd gebouwd, waarin de turfwinning floreert..............
Kolderveen, vroeger Colderveen, ontstond rond de 13e eeuw als Randveenontginning; een wandelend lintdorp dat in veenwaartse richting opschoof. Op de huidige bewoningsas de “Dijk” van Kolderveen lagen in de 17e eeuw opstrekkende erven die het dorpsgebied opdeelden. In de loop van de 17e eeuw werden de boerderijen “versteend” waardoor er een eind kwam aan de noordwaartse verplaatsing. Aan het einde van de veenakkers ontstond een tweede bewoningsas. De “buren van boven” de veenakker, Bovenbruijer later verbastert tot Bovenboer. (Noorderbreedte jaargang 25)

Mogelijk is de boerderij KV24 een boerderij die “versteend” is evenals de andere boerderijen op de Kolderveense Dijk. Eén ding is wel zeker, kosten nog moeiten zijn gespaard om het woongedeelte haar robuuste en zeer deftigte uitstraling te geven.

Monumentale facade, waarin twee voordeuren met pilasteromlijsting, voorzien van lijsten en snijwerk. Opgebogen deurkalven waarboven bovenlichten met roedeverdeling. Ramen met kalf en roedeverdeling. Het linkerwoongedeelte is geheel betegeld met aan de zuid-westzijde een zeer rijke door pilasters gelede beddewand met omgekorniste kroonlijst; beddedeuren met lijsten en snijwerk. De achterwand van de schouw is betegeld met Bijbeltegels, in het midden een tegelschilderij van bloemen onder een baldekijn in rankenomlijsting. Aan weerszijden tegelpilasters met de wapens van de zeven gewesten. Schouwboezem met blauwe tegels in stermotief en afgezet met ranken. Zware geprofileerde schouwlijst. Het rechterwoongedeelte is eenvoudiger uitgevoerd, ook de beddewand is hier eenvoudiger. (Stichting Historisch Boerderijonderzoek Arnhem)

Wíe woonden er in deze boerderij op de Dijk in Kolderveen en hoé zag hun wereld eruit?

1674 Hendrix Arents Huijsman, herkomst Colderveen en Jantien Roellefs Stuijver, herkomst Dingsterveen gaan op 17 mei in ondertrouw. (Kold-Dingsterveen DTB 77 pag.143)

1691 Hendrix Arens Huijsman is belastingplichtige. Hij wordt volgens het register Haardstedengeld Kolderveen 1691 pag.2461 aangeslagen voor ƒ.01-00-00. In 1692 is de aanslag opnieuw ƒ.1,00. KV24 moet toen een -één-peerds- boerderij geweest zijn.

1707 Hendrik Jacobs Huijsman, jongeman, herkomst Colderveen en Hendrikje Everts Beens, weduwe; herkomst Kolderveen trouwen op 14 mei in de kerk van Kolderveen. (Kold-Dingsterveen DTB 78 pag.78)

1710 Gedoopt op 2 november Jacob Hendriks Huijsmans, geborende te Colderveen, zoon van Hendrik Huijsmans. (Kold-Dingsterveen DTB 80 pag.10)

1720 Hendrik Jacobs Huijsman , weduwnaar; herkomst Colderveen en Stijntjen Martens Woltman, jongedochter; herkomst Colderveen trouwen op 19 oktober in de kerk van Kolderveen. Een vermelding van overlijden van Hendrikje Evert Beens, de moeder van Jacob heb ik (nog) niet kunnen vinden. (Kold-Dingsterveen DTB 78 pag.92)

1735 Jacob Hendriks Huisman, jongeman; herkomst Colderveen en Hendrikjen Jans, jongedochter; herkomst Dinxterveen trouwen op 12 november. (Kold-Dinxterveen DTB 78 pag.105)

1744 Jacob Hendriks Huisman (1710) is bewoner van KV24 en belastingplichtige. In het register Haardstedengeld Kolderveen staat hij aangeslagen voor ƒ.02-00-00 hij is dan vrijwel zeker een -twee-peerds- boer. In de aanslag voor 1754 wordt dat ook nadrukkelijk vermeld: 2 peerd.

1752 Dochter Marchien Jacobs Huisman wordt op 20 mei in de Kerk van Kolderveen gedoopt. (Doopboek Kold.Dinxterveen pag 59)

1764 Jacob Hendriks Huisman (54) is overleden, zijn weduwe wordt als belastingplichtige voor de boerderij KV 24 aangemerkt. Zij word eveneens aangeslagen voor ƒ.2,00.

1774 In het Haardstedenregister wordt vermeld dat “Jacob Huismans weduwe, doende mede een klein winkeltien, waarom haar is gesteld opƒ.2-10”. (2 gulden en 10 stuivers)

1779 Dochter Marchien Jacobs Huismans (27), herkomst “De Dijk” trouwt met Hendrik Arentz Gold (28), herkomst Bovenboer in de kerk op Kolderveen. Hij neemt zijn intrek bij Marchien op KV24. In de haardstedenregisters van 1784, 1794 en 1804 wordt steeds Hendrik Arentz Gold als bewoner en belastingplichtige van de boerderij KV24 vermeld. Ook was hij bijzonder actief in het zakendoen. Uit talrijke acten die passeerden bij de notarissen Tonckens, Kniphorst en Vos te Meppel blijkt dat hij handelde in onroerend goed, hypotheken en borgstellingen. Vermoedelijk hebben deze betrekking op percelen verveend land. Nader onderzoek kan uitwijzen of dit vermoeden gerechtvaardigd is.

1785 Gedoopt op 3 juli: Arend Hendriks Golds geboren te Colderveen, zoon van Hendrik Arentz Golds en Marchien Jacobs Huisman. (Kold-Dinxterveen DTB 80 pag.104)
1786 Gedoopt op 1 oktober: Arend Hendriks Gold geboren te Colderveen, zoon van Hendrik Arentz Gold en Marchien Jacobs Huisman. (Kold-Dinxterveen DTB pag.105)
1789 Gedoopt op 27 september: Arend Hendriks Gold, geboren te Colderveen, zoon van Hendrik Arentz Gold en Marchien Jacobs Huisman. (Kold-Dinxterveen DTB pag.111)

De namen van deze drie kinderen met dezelfde naam en patroniem komen niet meer in de DTB van de Kerk in Kolderveen voor. Aangenomen kan worden dat zij gestorven zijn.

1792 Op 25 november wordt Jan Hendriks Goud (Gold)gedoopt, geboren te Kolderveen, zoon van Hendrik Arends Goud (Gold) en Marchien Jacobs Huismans. Jan wordt later korenmolenaar aan de overkant van de “Dijk”. Hij trouwt met Jentin Jans Rodermond, die op 2 september 1792 in de Kerk in Nijeveen is gedoopt. (Nijeveen DTB 112 pag.127)
Kinderen:
Marrechien Gold (1817-1862)
Jan Gold (1824-1827)
Hendrik Gold (1827-1829)
Hendrikje Gold (1822-1882)
Janna Gold (1832-1878)
Naast zijn werk als molenaar was Jan Hendriks Gold, evenals zijn vader Hendrik Arentz Gold actief in de handel in o.m. roerende- en onroerende goederen.

1797 Nadat de Fransen in de winter 1794-1795 over bevroren rivieren Nederland binnenkwamen en het bestuur overnamen werd Nederland de Betaafse Republiek. De verdediging van het land wordt een zaak van de gewone burger. Iedere gemeente krijgt de opdracht een Gewapende Burgermacht te organiseren. Alle getrouwde mannen van 18 tot 28 jaar en ongetrouwd van 18-35 jaar zijn verplicht tot deze Burgerwacht toe te treden. Daarnaast kan men vrijwillig deelnemen. Uit de Burgermachtlijst van 1797 blijkt dat Hendrik Arentz Gold , toen 48 jaar oud, naast veehouder ook schipper is. Een andere bron vermeldt dat er “op Holland” werd gevaren. (¬¬¬Gemeentearchief Meppel *)

1809 Marchien Jacobs Huisman (57) overlijdt.

1814 Weduwnaar Hendrik Arentz Gold (63) hertrouwt met Lutien Harms van den Berg (43). Zij is de weduwe van Thijs Pieters van Urk. Met haar 4 kinderen Van Urk: Marchien (18), Pieter (15), Thijs (10) en Annechien (7), later ook Annigje genoemd, trekt zij vanuit Wanneperveen bij Hendrik op KV24 in.

1825 Bij de watersnoodramp van 1825 blijkt Hendrik Arentz Gold nog steeds de boer van KV 24 te zijn. Hij geeft het verlies van 1 koe en 2 pinken en ƒ.50,00 schuurschade op.

1830 Op 5 januari verkoopt Hendrik Arentz Gold (79) de boerderij KV24 en het tegenovergelegen huis (de grutterswinkel?) voor ƒ.4000,00 aan zijn stiefzoon de grutter Thijs van Urk (26).

1830 Hendrik Arentz Gold (79) overlijdt 21-09-1830 te Kolderveen.

In het begin van de 19e eeuw voerde Napoleon het wetboek van strafrecht in, de Burgelijke stand en een geüniformeerd metriek stelsel. De huizen krijgen voor het eerst een nummer waardoor de Franse soldaten gemakkelijker hun inkwartieradres kunnen vinden. Om een redelijke grondslag te krijgen voor de heffing van Grondbelasting wordt er onder Napoleon begonnen met het opmeten, schatten en tenaamstellen van grondeigendom. Het begin van de vorming van het Kadaster, na de val van Napoleon is het Kadaster in 1832 onder koning Willem I gereed. (Website Kadaster)

1830 Annechien Thijs van Urk (stiefdochter van Hendrik Arentz Gold en zus van Thijs van Urk) oud 23 jaren en zonder beroep, dochter van Thijs van Urk en Lutien Harms van den Berg trouwt met Harm Geerts Boxem, oud 28 jaren; beroep turfbaas, zoon van Geert Jacobs Boxem en Marrechien Hendriks Klosse. (aktenr.:9 Nijeveen). Harm trekt vanaf de Kolderveense Bovenboer bij Annigje op KV24 in. Annigje en Harm bewonen de ene helft van het voorhuis, toen huisnummer15 en moeder, de weduwe Gold, van beroep –Rentenierse- blijft in de andere helft wonen, onder huisnummer 15a, tot zij op 79-jarige leeftijd overlijdt. De ouders van Harm genoten veel aanzien in de omgeving. Speciaal van de kant van zijn moeder. “Als de menschen vroeger langs de streek gingen, wie wonen daar, ja daar wonen de Klossen”. (Gemeentearchief Meppel*) Harm Geerts Boxum is volgens de trouwacte van beroep turfbaas. Daarnaast is hij veehouder/landbouwer.Volgens acten die passeerden bij o.m. de notarissen Tonckens, Kniphorst, Vos en Kymmell te Meppel was hij zeer actief in de handel van onroerende goederen.

Gezin Harm Boxem – Annigje van Urk:
Kinderen:
1831 Margje
1832 Lutie
1834 Neeltje (*)
1837 Thijs Geert
1839 Gezina
1843 Geertje
1846 Jantje
1849 Geert
1853 Hendrikje

In 1840 verschijnt de eerste Meppeler Courant In 1852 wordt de postzegel ingevoerd. In 1854 worden de lijfstraffen afgeschaft. In 1858 wordt de aardappel algemeen geaccepteerd als voedingsmiddel. In 1866 kwam de eerste vakbond tot stand. In 1868 rijdt de eerste trein tussen Meppel en Steenwijk. In 1870 verschijnt de eerste loopfiets. In Oostzaan neemt Albert Heijn in 1887 de winkel van zijn vader over. In 1891 richten Gerard en Anton Philips een gloeilampenfabriek op. In 1894 heeft Kolderveen aan de Oostergrift ten zuidwesten van de boerderij KV24 een eigen Zuivelfabriek. In 1896 rijdt Notaris Baccx als eerste in Nederland in een auto rond. Op 6 september 1898 bestijgt Prinses Wilhelmina de troon. En in 1899 vindt in ’s-Gravenhage de Eerste Internationale Vredesconferentie plaats.

1866 Dochter Neeltje (32) trouwt met Albert Kok ( 36), zoon van Harm Alberts Kok en Femmechien Klaas Bouwknecht. Zij trekt bij Albert in op de boerderij aan de Kolderveense Bovenboer die eerder werd bewoond door haar grootvader Geert Jacob Boxum en waar haar vader Harm Geerts Boxem opgroeide, nu de boerderij met het Ooievaarsnest, huisnummer 36 aan de Kolderveense Bovenboer. (Gemeentearchief Meppel*)

1884 Harm Boxem (82) overlijdt.

1888 Annigje van Urk (81) overlijdt.

1888 Uit stukken van de afhandeling van de erfenis van Harm en Annigje blijkt dat hun bezittingen zoals ze door zwager en broer Thijs van Urk van Hendrik Arentz Gold waren gekocht door vererving en koop in eigendom zijn verkregen. Uit de acte van scheiding en deling blijkt dat er 1/9 deel in geld, ƒ. 1700,00 aan Neeltje (*) toevalt. De andere 8 broers en zussen erven de boerderij KV24 en blijven hier tot hun dood wonen. Zij blijven allen ongehuwd. Thijs, geb.1837, wordt genoemd als veehouder, zijn jongere broer Geert en de 6 zussen worden als medebewoners in het bevolkingsregister aangemerkt.

1915 Thijs (77) overlijdt, zijn jongere broer Geert (66) wordt de veehouder en de dan nog levende 2 zussen Jantje (69) en Hendrikje (64) zijn de medebewoners.

1926 Geert (76) overlijdt. Zus Jantje is het jaar daarvoor op 79-jarige leeftijd overleden. Zus Hendrikje (73) blijft alleen op KV24 achter.

Gezin Albert Kok en Neeltje (*) Boxem:
Kinderen: 5 dochters en een levenloos geboren kind.
1868 Femmigje (*)
1869 Annigje
1871 levenloos kind
1875 Harmina
1877 Harbartha (*)
1878 Hilligje

Femmigje blijft ongehuwd. Drie zussen Kok trouwen met 3 zoons van molenaar Klaas Rumph die dan molenaar-landbouwer aan de Dwarsdijk in Koekange is.Harmina met Geuchien Rumph (1870), Harbartha (*) met Willem Rumph (1876) en Hilligje met Hendrik Rumph (1874).

1931 Als laatste van de kinderen Boxum overlijdt de dan 78-jarige Hendrikje. Er ontstaat onenigheid tussen de echtgenoten van de dochters Kok over de verdeling van de nalatenschap van hun ooms en tantes Boxem, de boerderij KV24. Alle roerende- en onroerende goederen van KV24 worden in 1931 in het openbaar verkocht. Willem Rumph, geb.1879 en gehuwd met Harbartha (*) Kok koopt op deze openbare verkoping het onroerend goed KV24 voor de door polio gehandicapte Femmigje (*) Kok, de ongehuwde zus van zijn vrouw. De roerende goederen, huisraad alsmede een mand met papieren die op de boederij betrekking hebben gaan in vreemde handen over. Vanaf 1931 is de dan 63-jarige Femmigje eigenaar van de boerderij KV24. Zij gaat in de helft van het voorhuis aan de oostzijde wonen. Haar neef Klaas Rumph (1900), zoon van genoemde Willem Rumph en Harbartha Kok (*) en zijn vrouw Grietje Flinkert (1905) gaan in de andere helft van het voorhuis aan de westzijde wonen. Klaas Rumph wordt dan de boer op KV 24, zelf noemt hij zich landbouwer. (Gemeentearchief Meppel*)

Gezin Klaas Rumph – Grietje Flinkert:
Kinderen:
Harbartha Wilhelmina
Willem
Grietje
Zwaantje
Arendina
Roelof

1963 De boerderij wordt door het toenmalige Min. van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen op de Rijksmonumentenlijst geplaatst.

1964 De boerderij verkeert in een zeer vervallen toestand. Het Provinciaal Museum van Drenthe, afdeling Monumentenzorg, draagt de toenmalige gemeente Nijeveen op de restauratie- en bestemmingsmogelijkheden te onderzoeken.

1965 Femmigje Kok overlijdt op 97-jarige leeftijd. Hierboven genoemde Klaas Rumph en zijn gezin hebben hun tante Femmigje tot haar overlijden verzorgd. Klaas Rumph erft de boerderij KV24 van tante Femmigje en wordt zo eigenaar.

1967 Het voorhuis raakt steeds verder in verval, de oostgevel van het voorhuis is ingestort. Het gezin Rumph is reeds verhuisd naar een boerderij op Kolderveen 4. Via de toenmalige gemeente Nijeveen verkeren de restauratieplannen in een vergevorderd stadium.Inmiddels valt de boerderij en de bijbehorende landerijen onder de zg. Ruilverkaveling.. Op 21 oktober tekenen het echtpaar Rumph-Flinkert, nog eigenaren van de boerderij en de burgemeester van Nijeveen een overeenkomst tot overdracht, om niet, van de boerenbehuizing KV24 aan genoemde gemeente onder voorbehoud van een restauratie waarvoor de gemeente de verantwoording zal gaan dragen. Tevens wordt in deze overeenkomst vastgelegd dat het echtpaar Rumph tot hun dood het recht verkrijgen om, om niet, in de boerderij te kunnen blijven wonen.

1968 Op 13 november krijgt het gemeentebestuur van Nijeveen bericht van het toenmalige Ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk het schrijven dat de restauratieplannen uit te voeren door aannemer Yde Schakel uit Exmorra goedgekeurd zijn. De kosten hiermee gemoeid zijn begroot op ƒ.178.245,06.

1969 De restauratie wordt voltooid. Het echtpaar Rumph heeft besloten niet naar de gerestaureerde boerderij KV24 terug te keren. De toenmalige gemeente Nijeveen biedt de boerderij in een advertentie als woonhuis te huur aan. De heer G.Oostergetel wordt de eerste huurder en woont hier met zijn gezin ruim 20 jaar. Daarna gaat de huur over op zijn zoon A.Oostergetel.

1996 De voorbereidingen voor de gemeentelijke herindeling Nijeveen-Meppel zijn in een vergevorderd stadium.De gemeente Nijeveen verkoopt op 17 juli de boerderij en bijbehorende grond aan de toenmalige huurders, de hierboven genoemde A.Oostergetel en zijn partner E.J.A.van Deest.

2007 Op 16 november worden F.G.ter Schure en P.D.Kastelijn bij Acte van Levering ten uitvoer van de eerder gesloten koopovereenkomst met bovenvermelde A.Oostergetel en zijn partner de nieuwe eigenaren en bewoners van het Rijksmonument Kolderveen 24.

De geschiedenis KV24 is gebaseerd op gegevens van de Hist.Ver.Nijeveen en eigen onderzoek.
*) Gemeentearchief Meppel, dossier Kolderveen 24 voormalige gem.Nijeveen, brief K.Rumph 04-11-1968.

31 december 2011, Pauline Kastelijn.
 
Fotograaf/maker : Onbekend  
Rubriek : Plaatsbepaling
Subrubriek : Gebouwen
Categorie : Foto
Aanvullende images :
Google Maps : 52.7262765, 6.1606443
Bovenstaand beeld kan men zelf aanpassen (onder meer in- en uitzoomen).
Refresh de pagina (F5) om het oorspronkelijke beeld weer te verkrijgen.

Klik op het vierkantje rechtsboven om de afbeelding vergroot weer te geven.
 

     

Heeft u aanvullende informatie over bovenstaande foto?
Wij vernemen dat zeer graag van u via het  

Uitgebreid zoeken
 

 

Record aangepast: 14 januari 2021